Categories: ÖABT

ÖABT İSLAM TARİHİ “İslam Öncesi Arabistan’ın Durumu” Ders Notu

PDF Formatında indirmek için ;

https://www.bilgedinakademi.com/wp-content/uploads/2023/08/oabt-Islam-Tarihi-Calisma-sayfasi-A4-Dikey.pdf

İslamiyet Öncesi Arabistan

Yaşam

İslam öncesi Arap toplumunda; çölde konargöçer şekilde yaşayan BEDEVİLER ve şehirlerde yerleşik düzende yaşayan HADARİLER olmak üzere iki çeşit yaşam stili bulunmaktadır.

Bedevi= Ehl-i Veber

Hadari = Ehl-i Meder şeklinde de isimlendirilmektedir.

Ekonomi

Bedeviler genel olarak hayvancılık, Hadariler ise tarım ve ticaretle uğraşıyorlardı.

Yemen bölgesi yağışlı bir iklime sahip olduğu için çok verimli idi. Bundan dolayı El-Arzu’l Hadra(Yeşil Toprak) denilmekteydi. Bölgede çeşitli dönemlerde ve mekanlarda kurulan panayırlar ticaretin önemli merkezleriydi.

Bu dönemde kurulan bazı panayırlar şunlardır;

Ukaz: En meşhur pazar yeri olup edebi kongre niteliği de taşımaktadır. ( Hz. Peygamber Kuss b. Saide’nin meşhur konuşmasını burada dinlemiştir.)

Hubaşe: Hz. Peygamber, peygamber olmadan önce Hz. Hatice’nin kervanıyla buraya gelmiştir.

Mecenne

Zülmecaz

Rabiye

Edebiyat

İslam öncesi dönemde yazı çok yaygın değildi. Araplar Müsned adı verilen bir yazı kullanmaktaydı. Arap Yarımadasının kuzeyinde ise Nebh, Güneyinde Himyeri Irakta ise Süryani yazıları kullanılıyordu. Şiir ve Hitabet sanatında üstün özelleri bulunan Araplarda bu dönemde panayırlar düzenlenir. en beğenilen şiirler Kabe duvarına asılırdı. Bunlara Muallakat-ı Seb’a (Yedi Askı) denirdi.

Ahlak

Cahiliye döneminde Arapların gayriahlaki davranışlarına Mesalibü’l Arab, faziletli davranışlarına ise Fezailü’l Arab denir.

Söz konusu dönemde içki, kumar, zina, güçlünün zayıfı ezmesi, adaletsizlik, kabile taassubu gibi olumsuz davranışların ön plana çıktığı görülmektedir.

Din

Arap yarımadasında putperestler, Hristiyanlar, Yahudiler ve Hanifler yaşamaktaydı. önceleri tevhid inancının yaygın olduğu Arabistan Amr bin Luhay ile putlarla tanışmıştır.

dönemin en meşhur putları;

Hubel: Kabe’nin en büyük putu, Ezlam isimli fal oklarının yanında bulunduruldu. Fal oklarına bakmaya Meysir denirdi.

Lat: Yolculuk öncesi ve sonrası ziyaret edilen Lat, Sakif kabilesine aitti.

Menat: Mekke ile Medine arasında bulunan Menat, Evs ve Hazrec kabilelerine aitti.

Uzza: Kureyş ve Kinane kabilelerinin putuydu.

NOT: Bu putlar Kur’an’da Necm suresinde; Sanem, Nusub ve Vesen olarak geçmektedir.

Evlilik

Bu dönemde farklı nikah yapıları bulunmaktadır.

Mut’a Nikahı: Belirli bir süreyle yapılan nikah.

Nikah-ı Bedel: Eşlerin karşılıklı değiştirilmesi.

Nikah-ı Makt: Evin büyük oğlunun babasının ölülümü ardından üvey annesine nikahlanması.

Nikah-ı Şiğar: Ailelerin mehir olmadan kızlarını karşılıklı olarak diğer aileleriyle evlendirmeleri. Nikah-ı İstibda: Erkek evlat sahibi olmak isteyenlerin kendi eşlerini başkasına sunmasıdır.

NOT: İslam bu nikah çeşitlerini yasaklar. (Bu konu mezhepler bakımından değişiklik gösterebilir.)

Güney Arabistan’da Kurulan Devletler

Mainliler:

Yemen’de hüküm süren Mainliler, ticaret ile uğraşmışlardır.

Sebelilier: Sebeliler ticaretin yanında tarıma önem vermiş ve bu amaçla bazı su bendleri inşa etmişlerdir. Bunların en meşhuru Me’rib Seddi’dir

Himyeriler: Askeri bakımdan Arabistan’ın en güçlü devleti olan Himyerîler, Necran Hristiyanlarını Yahudi olmaya zorlayarak onları “uhdud” adı verilen çukurlarda yakmışlardır. Bu durum Buruc süresinde kınanmaktadır.

Kuzey Arabistan’da Kurulan Devletler

Nebatiler: Devletin merkezi Akabe körfezinin kuzeyindeki Petra şehriydi.Nabatîler kuzey ve güney Arabistan arasındaki kervan ticaretini de elinde bulundurmakta idiler.

Tedmürlüler: Halid b. Velid tarafından savaşılmaksızın fethediliştir.

Gassaniler: Gassânîler, İslâm dönemindeki Suriye fetihleri sırasında Bizans saflarında savaştılar. Gassânîler, İslâm dönemindeki Suriye fetihleri sırasında Bizans saflarında savaştılar.