KPSS ÖABT İSLAM TARİHİ DERS NOTU “EMEVİLER DÖNEMİ”

Pdf formatında indirmek için linke tıklayınız;

https://www.bilgedinakademi.com/wp-content/uploads/2023/08/emevi-donemi.pdf

HZ. HASAN

Hz. Hasan babasının ardından hilafet makamına geçmiştir. Ancak onun hilafeti 1 yıl kadar sürmüştür. Kendisi Muaviye b. Ebu Süfyan’la anlaşarak makamdan çekilmiştir. Bu yıl Am’ul Cemea ( Birlik Yılı) olarak isimlendirilmiştir.

MUVİYE B. EBU SÜFYAN

Muaviye Dönemi İcraatları

Hilafeti ele geçiren Muaviye, “Emirul Müminin” adıyla insanlardan biat almıştır. Devletin başkentini Kufe’den Şam’a taşımıştır. Oğlu Yezid’i yerine veliaht tayin ederek uzun asırlar sürecek “Veraset Sistemini” başlatmıştır.

Arap olmayan Müslüman toplulukları ikinci sınıf vatandaş olarak görme politikası sürmüştür. Bu politikaya Mevali politikası denir. Arapların üstün yönlerini vurgulamak için Mevali karşıtı eserler kaleme aldırmıştır. Buna “Şubbiye” denir. Kufe’deki Hariciler 200 kişilik askeri birliğini yenince üstlerine Ziyad b. Ebihi’yi göndererek Haricilerin tümünü ortadan kaldırtmıştır. Bizans’a yönelik seferler düzenlemiştir. Bunlara Şevati ve Savaif denir. İstanbul kuşatması sırasında ilk şehit Ebu Eyyüb El-Ensari olmuştur. Buhara ve Semerkand’ı fethetmiştir. Divan-ı Bend-i, Divan-ı Hatem gibi divanlar kurmuş ve var olanları geliştirmiştir. İlk defa saray yaptırmıştır.

YEZİD B. MUAVİYE

Babası Muaviye tarafından veliaht ilan edilerek devletin başına geçmiştir. Başta Kufe halkı olmak üzere toplumun önemli kesimlerinin muhalefeti ile karşılaşmıştır. Bu muhalefeti bastırmak için Kufe”ye vali olarak Ubeydullah b. Ziyad’ı tayin etmiştir. O da bu muhalif kesimi şiddet yoluyla bastırmıştır.

Babası Muaviye döneminde Hac Eminliği yapmıştır. Tarım arazilerini ıslah ettiği için “el- Mühendis” lakabı verilmiştir.

Kerbela vakası 680

Kufe’de bulunan muhalifler Hz. Hüseyin’i çağırırlar. Yezid’e karşı başkaldırmak için önderleri olmasını ve ona biat edeceklerini söylediler. Hz. Hüseyin zalimle mücadele etmek parolasıyla yola çıkmıştır. Bu durumu haberdar olan Emevi yönetimi Hz. Hüseyin’in Kufelilerle buluşmasını önlemek için bir ordu gönderir. Hz. Hüseyin Kufelilerden beklediği göremez Ordunun başındaki Ömer b. Sad Hz. Hüseyin’e şu tekliflerde bulunur.

Mekke’ye geri dönmek Şam’a gidip Yezid’le görüşmek. Teklif kabul edilmeyince Hur b. Yezid, Muharrem ayının 10. gününde Hz. Hüseyin ve beraberindeki 72 kişiyi şehit etmiştir.

Harre Vakası

Medine halkı Yezid yönetimini istememektedir. Kerbela sonrası muhalefet giderek artmıştır. Abdullah b. Zübeyr bu muhalefetin lideri olur. Yezid, bu muhalefeti bastırmak için Müslim b. Ukbe komutasında bir ordu hazırlayarak Medine’ye göndermiştir. Medine bu ordu tarafından 3 gün boyunca yağma edilir ve pek çok kişi katledilir.

I. Mekke Kuşatması

Müslim ordusu Harre’den sonra Mekke’ye gelir. Müslim b. Ukbe yolda hastalanır ve ölür, yerine Husayn b. Numeyr es-Sekuni gelmiştir. Kabe mancınıkla taş yağmuruna tutulmuş ve tahrip edilmiştir. Kabe’nin bir kısmı yıkılır ve bezleri yanmıştır. iki aylık kuşatma Yezid’in ölümü ile kaldırılmıştır.

II. MUAVİYE B. YEZİD

Başa geçtikten 3 ay sonra vefat etmiştir. Mervan b. Hakem onun yerine devlet başkanı olmuştur. Mervanla beraber Emevi hanedanı Süfyaniler kolundan Mervaniler koluna geçmiştir. Yıkılışa kadar da bu kolda kalmıştır.

MERVAN B. HAKEM

MERC’İRAHİT SAVAŞI

Nedeni; bazı valilerin halife olarak Abdullah b. Zübeyr’i desteklemeleri üzerine Mervan, hilafetini sağlamlaştırmak için bir ordu gönderir. Çok kanlı bir savaş meydana gelir. Bu savaşa 2. Cemel vakası da denilmektedir. Mısır ve Suriye’de kontrol sağlanır. Abdullah b. Zübeyr’e karşı iki ordu hazırlanmıştır. ilk ordu Hicaz’da ağır bir yenilgiye uğramıştır. Diğer ordu Mervan’ın ölümü üzerine geri döner.

TEVVABİN HAREKETİ

Kufeliler, Hz. Hüseyin’e karşı verdikleri sözü tutmadıkları için derin üzüntü hissederler. Birbirlerini tövbe etmeye davet ederler. Hatta Hz. Hüseyin’in intikamının alınması gerekli olduğu kararı alırlar. Süleyman b. Surad önderliğinde Kufe’den 4000 gönüllü yola çıkarak önce Hz. Hüseyin’in kabrini ziyaret etmişlerdir. Husayn b. Numeyr komutasındaki bir ordu tarafından yaklaşık 3000’i kılıçtan geçirilmiştir. İlk batini temayüllerin bu hareketle ortaya çıktığı söylenir.